Z Muang Sing biorę z hotelu rowerek i uderzam do granicy z Chinami żeby się upewnić, że przewodnik sprzed 5 lat jest nadal aktualny i białasy nie mogą stąd wjechać do Yunnanu. Ale chińskie (chyba) górki w tle wyglądają całkiem sympatycznie. Turystów nie ma, w hotelach pustki, drzwi do różnych biur informacyjno-trekingowych pozamykane. Trafiam też na jakieś wesele, ale buraki nie zapraszają.

Rano biorę busa do Muang Long (przy okazji wyczajając mapkę z narysowaną traską gdzieś na koniec świata, może być ciekawie, ale nie tym razem), tu też pustki, ale można spotkać różne panie Akha z kulkami na głowie. W Muang Sing zresztą też są. Znowu tylko jedna nocka i jadę jeszcze dalej, do Xieng Kok.

A to już konkretna dziura, 3 ulice na krzyż, 2 hotele i kawałek brzegu rzeki robiący za przystań dla łódek. Jest też immigration office, ale tylko dla lokalesów. W środku nikogo nie ma, a przed budynkiem siedzi kilka bab z kulkami i robi na drutach torebki. Na dworcu w Muang Long spotykam travelersa z Korei, siedzi i nic nie mówi, ale reaguje kiedy wyciągam lapka – chce żebym mu przegrał jakieś gry jeśli mam, więc przegrywam mu sudoku, które spłodziłem jak się zajmowałem czymś ciekawym (i dzięki któremu nie umarłem potem z nudów). Naiwny myśli, że jak po południu dotrzemy do Xieng Kok to złapie stamtąd łódkę do Huay Xai. Ale poza nami w busie innych pasażerów nie ma, w samym Xieng Kok też ruch zamarł, jedyne żywe istoty to baby z kulkami i sklepikarze/knajpiarze. Czekając na łódkę dla Koreańczyka siedzimy z tymi babami, pokazuję im foty z Indii, nawet wisiorki dałem, ale w zamian tylko jedna dała się sfocić. Z łódki nici, Koreańczyk więc bierze jeden nieplanowany nocleg, ja się idę przejść kawałek do wiochy za mostkiem.

Rano znowu cykam widoczek z hotelu, tym razem zamglony. Idę szukać busa, ma być o 8ej. Ale się nie pojawia ani o 8ej, ani pół godziny później, ani jeszcze później. Przemieszczam się do immigration office, gdzie już się pojawiły baby z kulkami i z szydełkami i gdzie Koreańczyk dogaduje się co do łódki. Trochę droga impreza, 250000 kipów, ale decyduje się, dla mnie trochę za drogo, poza tym nie w tą stronę (chociaż w sumie kółeczko mógłbym zrobić z powrotem do Huay Xai).

Za wynajęcie vana jeden kolo chce 400000, jeszcze śmieszniejsza cena, nawet nie mam tyle kipów przy sobie, ale tajską kasę też by pewnie przyjął.

Decyduję się na drastyczne posunięcie i ruszam 22km z buta, a raczej z tego co z niego zostało – dwie duże dziury w podeszwie i jedna mniejsza nie ułatwiają łażenia po kamienistej drodze. Na trasie jest kilka wiosek, pierwsza po jakichś 6 kilometrach, więc myślę sobie, że jakoś to będzie, chociaż słonko trochę daje czadu. Na trzecim kilometrze rozpadają mi się okulary. Na piątym, tuż przed pierwszą wiochą wskakuję do rozklekotanej ciężarówy, która akurat jedzie do Muang Long, z wiochy nici, ale przynajmniej nie muszę drałować. Na pace jedzie młody laotańczyk, ja go uczę angielskiego, on mnie tutejszego.

W Muang Long mam sporą chwilę do odjazdu autobusu, idę do chińskiej knajpy na chińskie żarcie w towarzystwie Chińczyków. Drogie to żarcie, 5$, ale zamawiam. Parka ziomali coś zagaduje po chińsku, pokazują chińską kasę, częstują colą i rambutanem. Jeden rysuje najpierw jakieś swoje znaczki, ale nie kumam, a potem gwiazdę pięcioramienną – chwali się, że on i kumpel są gwiazda pięcioramienna. Very good, very good.

Wracam na autobusstand, ktoś mi na telefonie pokazuje zapisane „130”, a więc jeszcze mam ponad pół godziny do odjazdu. W połowie drogi do Luang Namtha znowu mijamy przydrożny bazarek, pasażerka zatrzymuje vana, bo poza standardowymi grzybkami wypatrzyła sowę (chyba), która jej się spodobała. Sowa sprzedana, nie wiem za ile, nie wiem czy dojedzenia czy co, zapakowana w małą reklamówkę jedzie z nami do Luang Namtha.

Droga do Don Mai jakaś szczególna nie jest, dosyć szeroka ale niewyasfaltowana, pośród lasów i z górkami po bokach. Dopiero w połowie pojawia się jakaś pierwsza większość ilość domków, ale bez ludzi, bo ci albo pewnie w mieście albo rąbią drzewa. Dalej kilka pojedynczych domków lub szałasów dla pasterzy i drwali. Ostatnie 1-2km jadę motorem, akurat przejeżdża jakiś pan z dzieckiem/żoną (nie rozpoznaję) z zakupami z bazaru i zaprasza do wspólnej podróży. Dojeżdżamy na koniec Don Mai gdzie strumyk płynie z wolna, a nad nim panowie popijając samogona za 1,6pln za pól litra delektują się upolowaną rano małpą. Strzelamy bruderszafta i sam kosztuję przysmażonych małpich nóżek. Potem idziemy do domu, gdzie następuje ciąg dalszy degustacji kolejnych części ciała, kilka nierozpoznanych, mogło to być wszystko, na koniec zaś chyba jelito o lekkim smaku kaszanki. Do tego oczywiście jakieś liście i ciąg dalszy samogonu. No i próba dogadania się, czasem skuteczna, czasem nie. Uczę się też kilku nowych słówek, np. wąż to NMuu, gdzie „NM” to coś pomiędzy „n” i „m”, ale mimo prób nie udaje się poprawnie wymówić. Węże i mrówki też tu jedzą, ale akurat teraz nie mają, muszę zadowolić się małpą. Obiecuję wysłać fotki i rozpoczynam 2 godzinny marsz powrotny. Dochodzę prawie do osady w połowie drogi gdzie łapie mnie chłopaczek na motorze, co prawda jedzie w przeciwną stronę, ale podwozi mnie do Nam Phe. Z małą wywrotką na początkowym kawałku pod górę, ale żyjemy i się tylko śmiejemy.

Jest dopiero ok. 15ej, więc robię sobie spacerek po wiosce, gdzie czasem dzieciaki widzą mnie szybko uciekają do domu biorąc pod pachę młodsze. Ląduję w jedynym we wsi sklepiku na jakieś 1,5h popijając popitki i cykając foty pani sklepowej z dziećmi i towarzystwu obok. Wracam na przystanek, bo zbliża się pora na autobus, ale ten nie nadjeżdża, ktoś proponuje mi nocleg u niego w domu, ale w tym momencie nadjeżdża jakiś van, ekipą z Gibon Experience wracającą właśnie z „experience” i wracam z nimi do Vieng Phoukha. Mango, smażona kapusta pekińska z ryżem, Lao Beer i spać. Szaszłyki z ośmiornicy, które widzę na bazarku chwilowo odpuszczam.

W Huay Xai szału nie ma, parę hoteli, knajpek, poza tym niewiele ciekawego. Wbijam do Friendship Guest House za 50000 kipów (20pln) i łażąc po okolicy w poszukiwaniu dworca autobusowego spotykam Japończyków z Mae Salong. Idziemy razem, i idziemy, i idziemy, i dworca nie widać, w końcu pytamy na stacji, a tam kierowca jeepa zawozi nas na miejsce. Pytamy o autobusy i chcemy wrócić, ale bynajmniej nie na piechotę, bo już na się nie chce a w dodatku jest późno. Ale szczęśliwie łapiemy kolejnego stopa, który zawozi nas do centrum miasta. Z rańca Japończyki jadą do Luang Prabang, ja do Ban Ta Fa.

Ban Ta Fa przejeżdżamy, chyba nawet wiem, w którym momencie, ale autobus się nie zatrzymuje. Mówię stop dopiero kiedy dojeżdżamy do Vieng Phoukha, może to i lepiej bo Ta Fa nie wyglądało jakby tam coś było do spania, aczkolwiek mogę się mylić.

W Vieng Phoukha po zupce na bazarku idę wg drogowskazów do jakiegoś guest house’u. Nikogo nie ma, robię parę fotek, bo wygląda ok i wyciągam lapka żeby poczytać o innych noclegowniach. Chwilę potem zjawia się jakaś tutejsza parka na motorze pokazując, że tu ze spania nici, ale za to dostaję banana, a dodatkowo po sprawdzeniu w słowniczku jak jest hotel pokazują mi gdzie mogę się udać.

Pora udać się na wiochę, na cel obieram Nam Mang, rzut beretem za miastem w stronę Huay Xai. Z głównej drogi wyglądała spoko, z bliska jeszcze lepiej. Trochę pustawo, ludzie sobie siedzą w domkach, dzieciaki męsko damskie grają w nogę, mijam wiochę i idę dalej dróżką natykając się na dziadka z liściem banana. Zrywa jakieś łodygi, pytam się go na migi czy później te łodygi zawinie w tego banana, z odpowiedzi rozumiem, że tak, ale w końcu okazuję się, że nie do końca. Idziemy razem kawałek dalej, pan zostawia łodygi i liścia na ziemi i biegnie do lasu, skąd przynosi coś. Coś wygląda jak kawał wołowiny, pytam się go czy to żarcie, mówi, że tak. Co do żarcia faktycznie dobrze rozumiem, natomiast nie jest to wołowina. Pan podpala łodygi i wykurza mrówy, który na tej „wołowinie” się znajdywały, mrówy spadają na liścia, pan je przysmaża na liściu. Podchodzę bliżej żeby zrobić parę fote… ał! Boli! Gryzą dziadówy. Pan się ze mnie śmieje i dalej je przypala (ale zaraz sam będzie skakał i strząsał zwierzaki z siebie), razem z mrówami są jeszcze jakieś ałć! inne owady. Będzie wyżerka. Poza innymi grupkami ludzi i dzieci niosących plony z lasu i prowadzących bydło pojawia się też chłopaczek, który pomaga panu w przygotowaniu posiłku. Pod koniec zauważam, że za pazuchą trzyma węża. Też na żarcie oczywiście.

Przewijają się jeszcze przesymaptyczny przewodnik (nie wiem czy freelancer czy z biura), stare baby z cycami na wierzchu, a na koniec, kawałeczek za wioską idą za mną 3 dziewczynki, podrywam je na „dokąd idziecie” a one podbiegają i dają mi kwiatki… Przez przewodnika gubię w końcu pana z mrówkami a miałem ochotę skosztować, albo przynajmniej popatrzeć jak je.

Wieczorem w Vieng Phoukha jest impreza, przyjechał tajsko-laotański zespół i coś grają, a dookoła sceny porozstawiane stragany z żarciem, strzelaniem do celu, ciuchcia dla dzieci itp.

Gdzieś na górce leży jakaś samotnie wyglądająca wiocha, idę się poszwędać (miało być motorem, ale policjant w wypożyczalni motorów mówi, że muszę najpierw dostać jakąś pieczątkę z posterunku, którego nie udaje mi się znaleźć). Samotna za bardzo nie jest bo przez całą drogę idę wzdłuż innych chałup, ale i tak wygląda spoko. Tuż przed nią łapie mnie deszcz, jestem akurat przy domku z krzesełkami, więc siadam przeczekać. Jakiś pan właśnie przywiózł tutaj owoce maku (lokalna nazwa), więc baby z dziećmi siedzą, przebierają i wcinają. I częstują. Biorę jednego na spróbowanie, całkiem ok, i jak przestaje padać idę dalej. Idę nie wiem ile, ale dosyć długo zerkając co chwila na widoczki, ale poza jakimiś samotnymi szałasami do niczego nie dochodzę. Chmury nie ustępują, wręcz jest ich coraz więcej, grzmi coraz bardziej, góra obok widzę, że już cała w deszczu, uciekam więc nie doczekawszy kolejnej wiochy. Deszcz łapie mnie kawałek dalej za miejscem gdzie mnie poczęstowali owocem. Siadam w sklepiku, pokazuję, że chcę pić z zamiarem kupienia czegoś, ale pani daje mi wodę z dzbanuszka. Czekam chwilę, pani coś próbuje zagadać, nawet czasem rozumiem, zaczynamy temat ochrony przeciwdeszczowej dla mnie. Parasolki nie chcę, ale może jakiś płaszczyk. Płaszczyka pani w sklepie nie ma, ale ma zwykłe kawałki folii, jeden przycina i mi daje. Trochę przestaje padać, spadam więc próbując zapłacić za papaję, którą w międzyczasie sobie zjadłem ze stolika, ale pani nie chce kasy.

Z folią na głowie dochodzę do miasta, ląduję w jakimś karaoke, gdzie pijanych żołnierzy obsługuje również lekko pijana kelnerka, próbuje się również ze mną dogadać na temat tego co można zjeść. Z trudem, ale się udaje. Idę spać słuchając fałszujących śpiewów z innego karaoke tuż obok hotelu.

Rano czekając na busika patrzę jak pan łapie latające owady do torebki, zapewne na obiadek.

Najpierw do Pasang, potem autobus do Chiang Rai a tam tylko coś szybko przekąszam i jadę do Chiang Khong na granicy z Laosem. I jeszcze riksza za 30b z bazarku do przejścia, czy raczej przepłynięcia granicznego, pieczątka w paszporcie i już mnie tu nie ma.

A kolejne dwa dni upływają pod znakiem objeżdżania okolic na skuterku (w końcu), włażenia do jaskiń (niestety nie znalazłem wszystkich, które chciałem a do najciekawszej – Mae Lana Cave – nie zabrałem latarki…), szlajania się po dżungli i narzekania na zachmurzenie i mało ciekawy market day.

O 6:30 rano ruszamy z Francuzką, którą spotkałem w Mae Sot a potem w Mae Sariang (dla uproszczenia będę ją nazywał Lise) do wioski Ban Mae Nai Soi (zwanej też Kayan Tayar), w której są panie z długimi szyjami. Trochę na początku błądzimy, ale w końcu docieramy do szutrówki, która nas prowadzi na miejsce. Dojeżdżamy do szlabanu, który jak myślimy jest wejściem do wioski, gdzie trzeba zapłacić 250b, ale na szczęście wizyta jest bezpłatna a szlaban prowadzi o tymczasowego obozu uchodźców z Birmy, do którego z resztą sporo osób z wioski się przeniosło parę lat temu. Jest wcześnie, może z jedna pani plącze się gdzieś z drutem na szyi, może nawet nie, idziemy kawałek dalej, gdzie podobno jest jakaś kolejna wioska pań z dużymi uszami. Wioski nie ma, ale jest pani z dużymi uszami, która kopie trawę, kawałek dalej już bardziej w dżungli docieram do miejsca, gdzie się zbiera miód, a droga wydaje się kończyć, więc wracamy do pani aby nawiązać z nią jakiś kontakt. Parę słówek po angielsku zna, Lise zna kilka po tajsku, więc się dowiadujemy, że pani ma 5 dzieci, jest katoliczką, nie ma męża (“Husband? No husband, I’m a big ears!”) i że wraca właśnie do domu zrobić zupę. Przełazimy przez jakieś trawy, pani zbiera liście i 3 dynie i wracamy do wiochy.

Trochę pań z szyjami się pojawiło, ale generalnie jest spokojna atmosfera, czasem któraś na straganiku zachęci do kupienia pamiątki (zachęcanie polega na powiedzeniu ceny towaru bo na tym się kończy znajomość angielskiego), ale można sobie po prostu tylko pogadać, porobić fotę, czy coś przekąsić w osiedlowym sklepiku. Siedzimy, gadamy, pijemy, Lise jedną panią rysuje w swoim zeszyciku, wracamy. Krótki dzień. Wieczorem impra z żarciem kupionym na straganach w Mae Hong Son (sushi za 55gr, papaya salad, jack fruit, ryż w liściu, piwo i co tam sobie kto jeszcze nabył).

Ban Huai Seau Tao

Kolejnego dnia znowu z samego rańca ruszamy zobaczyć kolejną wiochę – Ban Huai Seau Tao, znowu z paniami z długimi szyjami i dużymi uszami. Znowu chwilę błądzimy na początku, ale w końcu docieramy – tutaj już opłata 250b obowiązuje. Droga wporzo, tylko w kilku miejscach przecinają ją jakieś strumyki, w monsunie może by było ciężko, ale teraz jedziemy bez problemów. Zastajemy lekko senną atmosferę, większość straganów jeszcze nieczynna, ale ktoś tam się plącze, dziewczyny się malują, itp. Czynny jest straganik gdzie można się pobawić w Robin Hooda i postrzelać z łuku, pierwszym strzałem trafiam 2 kółka od środka, drugi już lepszy, bo samo centrum, trzeci jeszcze lepszy, bo też w samo centrum – prawie przebijam poprzednią strzałę. Nagrody nie ma, za to muszę zabulić 10b. Trochę gadki szmatki z kim popadnie, fotki, Luce znowu coś rysuje, wracamy do głównej wiochy coś przekąsić, a potem jeszcze raz do długich szyj. Trochę większa komercha niż w Ban Mae Nai Soi, ale czego się nie robi dla paru fotek.

Mae Suai-U

W Ban Huai Seau Tao jest znak, że 10km dalej jest jakaś wioska, wygląda kusząco, więc jedziemy (błądząc trochę na początku, o czym chyba nie muszę pisać). Po krótkim kawałku asfaltówy w lewo ostro pod górę odbija już mniej przyjazna kamykówa przez las. Zaczynamy od utknięcia Lise w koleinach, zjeżdżamy z powrotem na dół żeby spróbować jeszcze raz, dalej już idzie w miarę prosto, choć pod górkę i czasem w dół wleczemy się dosyć powoli. Docieramy do szlabanu, który pan w mundurze nam bez słowa otwiera, potem 2 km dosyć ostro w dół, kolejny szlaban, tym razem otwarty i bez operatora, a za nim kawałeczek dalej już wiocha. Taka biedno-nowoczesna, z biednymi chałupami, ale z bateriami słonecznymi i lądowiskiem dla helikopterów. Mimo wszystko niewiele jej brakuje do określenia jej jako wiocha na końcu świata. Jednym z powodów, dla którego nie można o niej tak powiedzieć, to to, że droga prowadzi dalej. Nie bardzo możemy dojść do porozumienia co tam dalej jest, sprawdzić też za bardzo nie chcemy, bo moje paliwo w skuterze jest już trochę na wyczerpaniu.

W jednym z domków słyszę jak ktoś gra na flecie, w ramach udobruchania ofiarowuję własny instrument, który dostałem jako prezent w Bangladeszu. Zostajemy zaproszeni do domu, od razu na wstępie dostając z liścia (wywar, herbata jakaś zielona), próbujemy się dogadać, słabo idzie, ale Lise ma książeczkę z obrazkami przedstawiającymi owoce, warzywa, zwierzęta itp. i która jest bardzo pomocna przy wszelkich próbach nawiązania kontaktu. Do tego rodzinka z zainteresowaniem ogląda szkice Lise przedstawiające sceny z życia z Birmy i Tajlandii. Częstują nas też jakimś samogonem, ale odmawiamy. Songkran już się skończył, ale i tak dopada nas rytualne oblanie wodą po plecach. Jeszcze tylko chwila w sklepiku, gdzie akurat pan dowiózł towar motorem i spadamy do domu.

Powrót dżunglową drogą jest dużo przyjemniejszy, poza początkiem przeważnie w dół, więc mogę jechać z wyłączonym silnikiem nie marnując benzyny. Kawałek za Ban Huai Seau Tao na jednym z wet crossing jadę trochę za szybko i ląduję w wodzie. Krzyczę do Lise, żeby uważała i w tym samym momencie ona ląduje koło mnie. Śmichy chichy, obtrzepujemy się, ale jej skuter nie chce odpalić a mój wydaje jakieś dziwne dźwięki. Kilka przejeżdżających obok osób zatrzymuje się, ale nie są w stanie nam pomóc, jadę więc powoli do wiochy szukając Mechanika Motocyklowego, zgłasza się na ochotnika kierowca jeepa z białasami, coś tam majstruje przy skuterze Lise razem z kolejnymi przypadkowymi osobami, udaje się odpalić. W moim skuterze jest chain problem, ale mogę jechać. Przejeżdżając przez któryś z kolejnych strumyków Lise znowu się wywala, znowu skuter nie chce odpalić, ale w końcu się udaje. W Mae Hong Son wpadam do mechanika, który prostuje kawałek metalu chroniący łańcuch, płacę 20b i wracam do hotelu. W międzyczasie znajduję na skuterze kilka pęknięć, z których część być może powstała po moim upadku, a część nie jestem pewny. Szczęśliwie na tych 20b moje wydatki się kończą, bo w wypożyczalni nie oglądają dokładnie sprzętu podczas oddawania. Lekko wykańczający dzień, nie pozostaje nic innego jak tylko walnąć browara, jack fruita i pójść spać.

Bierzemy skuterki na 4 dni, 130b za dzień i ruszamy na okolice. Najpierw jakaś graniczna wioska z Birmą, jedni piszą, że Mae Aw, inni, że Ban Rak Thai. Wioska jak wioska, przy wjeździe kilka drogich knajp, w centrum w kółko porozstawianych kilka sklepików z chińską herbatą i innymi duperelami, jemy coś na szybko (niezbyt smaczne) i wracamy się kilka km, żeby skręcić na kolejną wiochę – Pang Oung. Wioska trochę widmo, niby bardzo popularna wśród turystów, ale prawie nikogo nie ma, poza tym nie wygląda jak typowa tutjesza dziura tylko jakby specjalnie zbudowana z myślą o byciu resortem. Wzdłuż ulicy kilka jednakowych sklepików czy bungalowów do spania, kawałek dalej jeziorko z widokiem na góry. Chwilę spoczywamy i spadamy dalej. Gdzieś po drodze jakieś żarcie, kolejne krótkie odpoczynki i na koniec jedziemy do Fish Cave na trasie Mae Hong Son – Pai. Bilet dla foreignersów kosztuje 100b, ale wytargowywujemy 50% zniżki. To nie taka jaskinia jak w Mae U-hu, właściwie w ogóle jaskini nie ma tylko zagłębienie w skale, a przy skale jeziorko, w którym, jak można się domyśleć, pływają ryby. Bardzo fajnie, wracamy do domu oblukiwać kolejne lokalne żarcia.

Z rana lecę do Mae La, gdzie za kolczastym drutem jest największy w Tajlandii obóz uchodźców z Birmy. Ciągnie się wzdłuż autostrady przez kilka km, wg. różnych źródeł w środku mieszka 50-140 tys. Ludzi, kawałek za i przed są policyjne checkposty, ale nie widziałem, żeby jakoś bardzo kontrolowały kto przejeżdża. Do środka wejść nie można, więc robię parę fot z ulicy. Ktoś tam czasem zagada, ktoś poleje wodą, ale trochę wieje nudą, choć wygląda ciekawie. Z pewnością ciekawiej jest jednak za kolczastym drutem.

Jaskinie Mae U-su

Jaskinia jest dosyć prosta w obsłudze, jest kilka wyjść, które dają trochę światła, ale latarka czasami się przydaje. O statywie nie wspominając. Na początku doczepia się jakiś chłopaczek, nic nie mówi, tylko sobie łazi koło mnie. Potem się dowiaduję, że niby miał robić za przewodnika, ale nie był za bardzo pomocny, samemu spokojnie można wszystko obczaić. Zaraz po mnie przychodzi jeszcze piegrzymka wiernych postawić święczkę przy jakimś stalaktycie czy stalagmicie, nie znam się. Żeby zrobić taką fotkę jaka jest na znalezionym w którejś knajpie folderze, z promieniami światła, trzeba chyba wpaść po południu, kiedy słońce jest po lepszej stronie. Ale rano też jest miło.